Dobre imię, prywatność czy wizerunek to wartości, które prawo chroni niezależnie od tego, czy naruszenie miało miejsce na ulicy, czy w internecie. Coraz częściej to właśnie sieć — media społecznościowe, portale, komentarze — jest miejscem, gdzie do takich naruszeń dochodzi najczęściej.

Czym są dobra osobiste

Kodeks cywilny wymienia jako dobra osobiste między innymi zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko, wizerunek, tajemnicę korespondencji oraz nietykalność mieszkania. Katalog ten nie jest zamknięty — orzecznictwo rozszerza go też o np. prawo do prywatności czy więź rodzinną.

Najczęstsze przykłady naruszeń w internecie

W praktyce najczęściej spotykam się ze sprawami dotyczącymi zniesławienia (pomówienia o postępowanie, które może narazić na utratę zaufania), publikacji wizerunku bez zgody, obraźliwych komentarzy naruszających godność, a także mowy nienawiści kierowanej do konkretnej osoby. Charakterystyczne dla internetu jest to, że naruszenie potrafi rozprzestrzenić się bardzo szybko i dotrzeć do znacznie szerszego grona odbiorców niż w świecie offline.

Jakie roszczenia przysługują poszkodowanemu

Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, może żądać zaniechania dalszego naruszania (np. usunięcia wpisu), dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia — najczęściej publicznych przeprosin — a jeśli naruszenie było zawinione, także zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Jeżeli naruszenie wyrządziło szkodę majątkową, można dochodzić również jej naprawienia na zasadach ogólnych.

Jak zebrać dowody naruszenia w internecie

Treści w internecie łatwo usunąć, dlatego kluczowe jest szybkie zabezpieczenie dowodów — zrzuty ekranu z widocznym adresem strony i datą, a w bardziej spornych sprawach warto rozważyć sporządzenie protokołu notarialnego ze strony internetowej. Przydatne bywa też ustalenie tożsamości autora naruszenia, co czasem wymaga zwrócenia się do administratora serwisu lub dostawcy usług internetowych.

Terminy dochodzenia roszczeń

Roszczenia niemajątkowe związane z ochroną dóbr osobistych (np. żądanie zaniechania naruszeń czy przeprosin) co do zasady nie przedawniają się, dopóki trwa stan naruszenia. Roszczenia majątkowe, w tym o zadośćuczynienie, podlegają natomiast ogólnym terminom przedawnienia — warto więc nie zwlekać z podjęciem działań.

W sprawach o naruszenie dóbr osobistych liczy się nie tylko sama treść, ale też to, jak szybko i skutecznie zareagujemy na naruszenie.

Jeśli ktoś naruszył Twoje dobre imię, wizerunek lub inne dobro osobiste — czy to w internecie, czy poza nim — warto ocenić sprawę indywidualnie i rozważyć, jakie działania przyniosą najlepszy efekt w Twojej sytuacji.

Jeśli zastanawiasz się, czy przysługuje Ci ochrona prawna, przeczytaj więcej o mojej pomocy w zakresie prawa cywilnego albo umów konsultację.